الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

35

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

احتياط و يك ثواب براى امتثال اين اوامر زيرا كه تعدد عنوان سبب تعدد معنون مىشود . * پس حاصل مطلب در ( هذا و لكنّ الظاهر من بعض الاخبار المتقدّمة . . . ) را بفرمائيد ؟ استدراك از كلام قبل است و مراد از آن اين است كه از ظاهر برخى اخبار استفاده مىشود كه احتياط ، مستحب شرعى است و امر به آن براى افادهء همين معناست در نتيجه غير از حسن ذاتى كه بر احتياط مستحب وجود دارد امتثال اين اوامر نيز مستلزم ثواب است . * مقدمة بفرمائيد شبههء حكميهء تحريميّه بر چند قسم است ؟ بر هفت قسم : 1 - دوران بين الحرمة و الاباحه 2 - دوران بين الحرمة و الكرامة 3 - دوران بين الحرمة و الاستحباب 4 - دوران بين الحرمة و الكراهة و الاباحة 5 - دوران بين الحرمة و الكراهة و الاستحباب 6 - دوران بين الحرمة و الاباحة و الاستحباب 7 - دوران بين الحرمة و الاباحة و الكراهة و الاستحباب . * با توجه به اقسام شبهه حكميه تحريميّه حاصل مطلب در ( لا فرق فيما ذكرنا من حسن الاحتياط بالترك ) چيست ؟ اين است كه احتياط كردن و ترك مشتبه نيكوست و در اين جهت هيچ تفاوتى در اقسام هفت‌گانه مذكور وجود ندارد ، حتى در آنجا كه دوران امر ميان حرمت و استحباب است و شامل چهار صورت از صور مذكور مىشود يعنى اگرچه يك طرف شبهه استحباب است و لكن در همين موارد نيز احتياط حسن دارد . * سر مطلب در مسئلهء فوق چيست ؟ اين است كه دفع المفسدة الملزمة اولى من جلب المصلحة غير الملزمة . پس : در دوران امر دفع مفسده ، اولى از جلب منفعت است چرا كه يك طرف ضرر است و يك طرف عدم النفع . اخبارى كه ذكر شد ظهورشان در اين است كه احتياط به ترك در شبهات تحريميّه مطلقا خوب است . در نتيجه : فرقى نيست ميان مواردى كه يك طرف استحباب باشد با موارد ديگر . * مقدمة بفرماييد موارد دوران بين الحرمة و الاستحباب بر چند قسم است ؟ بر دو قسم است : 1 - گاهى احتمال استحباب توصلى است ؛ 2 - و گاهى احتمال استحباب تعبدى است . * منظور از اينكه احتمال استحباب توصلى است چيست ؟ اين است كه قصد قربت لازم ندارد هرچند در واقع مستحب است و احتياط به ترك حسن .